Trà xanh một loại thức uống phổ biến trong hoạt động
sinh hoạt ở Nhật Bản và nhiều nước ở Châu Á khác. Từ xưa đến nay, mỗi nước
lại có một cách thưởng thức và cảm nhận hương vị trà của riêng mình. Uống trà rất có lợi cho sức khỏe không những thế
uống trà còn trở thành thú vui tao nhã khi ngồi tĩnh tâm thưởng thức chén trà
và ngẫm nghĩ về cuộc sống xung quanh ta. Dần dần, những thói quen thưởng thức
trà của mỗi dân tộc đã trở thành trà đạo với những nét đặc trưng của dân tộc
đó.
Trà đạo được biết đến như một loại nghệ thuật thưởng thức trà có nguồn gốc từ Nhật Bản và được phát triển từ
khoảng cuối thế kỷ 12. Theo
truyền thuyết của Nhật, vào
khoảng thời gian đó, có vị cao tăng người Nhật là sư Eisai (1141-1215), sang Trung Hoa để tham vấn học đạo. Khi trở về nước, ngài mang theo một
số hạt trà về trồng trong sân chùa. Sau này chính Eisai này đã sáng tác ra cuốn
"Khiết Trà Dưỡng Sinh Ký" (Kissa Yojoki), nội
dung ghi lại mọi chuyện liên quan tới thú uống trà. Trà xanh không những trong nghệ thuật ẩm thực
hàng ngày mà nó còn tồn tại trong cả đời sống tâm linh của người Nhật và vì thế
trà đạo đã trở thành một nét văn hóa tinh tế và quan trọng của người dân Nhật Bản.
Hòa-Kính-Thanh-Tịch là bốn nguyên tắc cơ bản của
Trà đạo.
- "Hòa" có nghĩa hài hòa, hòa hợp, giao hòa.
Đó là sự hài hòa giữa trà nhân với trà thất, sự hòa hợp giữa các trà nhân với
nhau, sự hài hòa giữa trà nhân với các dụng cụ pha trà.
- "Kính" là lòng kính trọng, sự tôn kính của trà nhân với mọi sự vật và con người, là sự tri ân cuộc sống.
- "Kính" là lòng kính trọng, sự tôn kính của trà nhân với mọi sự vật và con người, là sự tri ân cuộc sống.
- “Thanh” là thanh thản khi tâm hồn được hòa mình cùng với
thiên nhiên với vạn vật đạt tới sự không phân biệt thì tâm hồn trở nên yên
tĩnh.
- Khi lòng thanh thản, yên tĩnh hoàn toàn thì toàn bộ
thế giới trở nên tịch lặng, dù sống giữa muôn người cũng như sống giữa nơi am
thất vắng vẻ tịch liêu. Lúc đó, thế giới với con người không còn là hai, mà cả
hai đều vắng bặt. Đó là ý nghĩa của chữ "Tịch".
Trà đạo là một nét đẹp văn hóa đặc trưng của Nhật
Bản, người uống trà phải là nghệ nhân biết cách thưởng trà thì mới có thể cảm
thụ được hết những nét tinh hoa trong chén trà. Ở Việt Nam ta, tuy chưa có trà
đạo của riêng mình nhưng cách uống và thưởng trà của ông cha từ xưa để lại đã
trở thành một nét đẹp trong văn hóa truyền thống của người Việt và còn được lưu
giữ tới ngày hôm nay.

